De bevolking groeit, terwijl deze krimpt in Bergen (NH.). Woningen kosten minder dan het gemiddelde in de gemeente Bergen (NH.), en de geregistreerde criminaliteit per inwoner is lager.
Woningen kosten minder dan gemiddeld in Bergen (NH.).
De gemiddelde WOZ-waarde in Kruidenbuurt is € 596.000, 3% lager dan in Bergen (NH.) (€ 612.000). Tussen 2021 en 2025 is de gemiddelde WOZ-waarde met 35% gestegen, tegen een stijging van 39% in Bergen (NH.). 74% van de woningen is een koopwoning, 6 procentpunt meer dan in Bergen (NH.) (68%).
Kerncijfers
Gemiddelde WOZ-waarde
€ 596.000
▼3% lager dan Bergen (NH.) (€ 612.000)
Stijging WOZ-waarde sinds 2021
+35%
▼lager dan Bergen (NH.) (+39%)
Meer cijfers
Koopwoningen
74%
▲6 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (68%)
Sociale huur
21%
▲3 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (18%)
Particuliere huur
5%
▼9 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (14%)
Eengezinswoningen
96%
▲25 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (71%)
Gebouwd 1975–1991
3%
▼16 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (19%)
Gebouwd 1992–2005
1%
▼10 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (11%)
Gebouwd voor 1945
9%
▼10 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (19%)
Gemiddelde WOZ-waarde
€ 596.000
▼3% lager dan Bergen (NH.) (€ 612.000)
Stijging WOZ-waarde sinds 2021
+35%
▼lager dan Bergen (NH.) (+39%)
Meer cijfers
Koopwoningen
74%
▲6 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (68%)
Sociale huur
21%
▲3 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (18%)
Particuliere huur
5%
▼9 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (14%)
Eengezinswoningen
96%
▲25 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (71%)
Gebouwd 1975–1991
3%
▼16 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (19%)
Gebouwd 1992–2005
1%
▼10 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (11%)
Gebouwd voor 1945
9%
▼10 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (19%)
WOZ-waarde per jaar
De gemiddelde WOZ-waarde steeg tussen 2021 en 2025 met 35%, tot € 596.000.
Gemiddelde WOZ-waarde, 2025
€ 596.000▼ 3% lager dan Bergen (NH.)
+35% sinds 2021
Bergen (NH.) +39%
Toelichting
De WOZ-waarde met peildatum 1 januari van het jaar vóór de KWB-editie.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Modelmatige woonlasten
Modelmatige woonlasten voor een typische woning hier: ± € 325 per maand (exclusief hypotheek en energie)
€ 325/ maand
Typische woning hier, exclusief hypotheek en energie
125 m² · gemeten buurtgemiddelde
WOZ € 596.000 · gemiddelde hier
Belastingen en heffingen€ 154Mediaan NL
OZB€ 50€ 52
Waterschapslasten€ 49–
Afvalstoffenheffing€ 29€ 27
Rioolheffing€ 26€ 22
Zelf reserveren€ 171
Onderhoudsreservering€ 160–
Opstalverzekering€ 11–
Modelschattingen, geen aanslagen.
Voor deze woning staan de OZB, riool- en afvalstoffenheffing van Bergen (NH.) op plaats 196 van 334 gemeenten, van goedkoop naar duur.
goedkoopstduurst
Waterschap, onderhoud en verzekering zijn geschat met landelijke tarieven en de waarde en grootte van de woning, en worden daarom niet vergeleken.
Toelichting
De woning: één typische woning van 125 m² (gemeten gemiddelde in deze buurt) met de gemiddelde WOZ-waarde hier, € 596.000.
Heffingen: de eigen OZB-, riool- en afvaltarieven van Bergen (NH.) voor 2026. De waterschapslasten zijn geschat met landelijke gemiddelde tarieven.
Reserveren: onderhoud 0,85% en opstalverzekering 0,06% per jaar van de herbouwwaarde (€ 1.800 per m²).
Mediaan NL: wat dezelfde woning in de middelste gemeente zou betalen. Gemeenten waar een regionale dienst de afvalstoffenheffing int, tellen niet mee.
Niet inbegrepen: hypotheek en energie. Dit is een schatting, geen echte aanslag.
Bron: Gemeentelijke heffingen + CBS 2026
Woningwaarde-ladder
Kruidenbuurt heeft de 8e-laagste WOZ-waarde van de 17 buurten in Bergen.
Gemiddelde WOZ-waarde van Nederland tot deze regio, en de rangschikking binnen de eigen groep (bijv. buurten binnen dezelfde wijk). Provincie ontbreekt: KWB publiceert geen provincieregels om een gemiddelde uit af te leiden.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB)
WOZ-waarde en leeftijdsopbouw
Hier: € 596.000 gemiddelde WOZ-waarde.
Waarde
Woningen
65-plussers
Kruidenbuurt
596.000
255
–
Bergen-Centrum
561.000
352
–
Van Reenen
1.210.000
311
–
Boschrand
883.000
590
–
Negen-Nessen
706.000
260
–
Landweg
554.000
148
–
Oudtburgh
865.000
64
–
De Rekere
544.000
752
–
Elkshove
855.000
312
–
Saenegheest
414.000
783
–
Tuin-en Oostdorp
525.000
592
–
Boendermaker
671.000
546
–
Conincx
404.000
291
–
Beekhove
742.000
266
–
Oldehove
566.000
202
–
Geest
917.000
380
–
Westdorp
2.129.000
175
–
Toelichting
Elke cirkel is een gebied: positie naar gemiddelde WOZ-waarde, grootte naar aantal woningen. Het aandeel 65-plussers (pct_65_plus) staat op elk punt maar wordt nu nog niet als tweede as getekend.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB)
Woningen naar eigendom
De grootste categorie is koopwoningen, met 74% van de woningen.
Koopwoningen74%
Sociale huur21%
Particuliere huur5%
Toelichting
CBS publiceert dit als percentage van de woningvoorraad, niet als aantal.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Woningen naar type
96% van de woningvoorraad bestaat uit eengezinswoningen.
Eengezinswoningen96%
Meergezinswoningen4%
Toelichting
CBS publiceert dit als percentage van de woningvoorraad, niet als aantal.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Woningen naar bouwperiode
67% van de woningen is tussen 1965 en 1974 gebouwd, tegen 27% in de gemeente Bergen (NH.).
Voor 19459,4%
1945-196410,2%
1965-197466,7%
1975-19913,1%
1992-20050,8%
2016 en later9,8%
Toelichting
Gebaseerd op 255 woningen met een geregistreerd bouwjaar in de BAG (verblijfsobjecten met een pand zonder bruikbaar bouwjaar, zoals 1005 of 9999, zijn uitgesloten).
Bron: Kadaster BAG (bag-light.gpkg) 2026-09-01
02 · Veiligheid
Minder geregistreerde criminaliteit per inwoner dan gemiddeld in Bergen (NH.).
In 2025 zijn er in Kruidenbuurt 13 misdrijven per 1.000 inwoners geregistreerd, 61% lager dan in Bergen (NH.) (33). Sinds 2021 is het aantal geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners met 46% gedaald, tegen een stijging van 12% in Bergen (NH.). Misdrijven worden geteld waar ze plaatsvinden, niet waar de dader woont.
Kerncijfers
Misdrijven per 1.000 inwoners, 2025
13
▼61% lager dan Bergen (NH.) (33)
Verandering sinds 2021
-46%
▼lager dan Bergen (NH.) (+12%)
Woninginbraak per 1.000 woningen
7,8
▲2,6 keer zo hoog als Bergen (NH.) (3,0)
Misdrijven per 1.000 inwoners, 2025
13
▼61% lager dan Bergen (NH.) (33)
Verandering sinds 2021
-46%
▼lager dan Bergen (NH.) (+12%)
Woninginbraak per 1.000 woningen
7,8
▲2,6 keer zo hoog als Bergen (NH.) (3,0)
Geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners, 2025
In 2025 werden in Kruidenbuurt 13 misdrijven per 1.000 inwoners geregistreerd, tegen 33 in de gemeente Bergen (NH.).
Kruidenbuurt13
De gemeente Bergen (NH.)33
Toelichting
Misdrijven worden geteld op de plek waar ze gebeuren en gedeeld door het aantal inwoners, waardoor plekken met veel bezoekers — centrum, uitgaansgebied, stations — hoger scoren.
De grootste categorie in Kruidenbuurt is 'Oplichting en fraude': 7,7 per 1.000 inwoners in 2025, tegen 6,4 in de gemeente Bergen (NH.).
KruidenbuurtBergen (NH.)
Oplichting en fraude7,7
Bergen (NH.) 6,4▲ +20% t.o.v. Bergen (NH.)
Vernieling en openbare orde3,8
Bergen (NH.) 3,8≈ Bergen (NH.)
Verkeer1,9
Bergen (NH.) 5,4▼ −65% t.o.v. Bergen (NH.)
Diefstal en inbraak0,0
Bergen (NH.) 14,5▼ −100% t.o.v. Bergen (NH.)
Geweld en bedreiging0,0
Bergen (NH.) 2,5▼ −100% t.o.v. Bergen (NH.)
Milieu0,0
Bergen (NH.) 0,0
Overige en niet-gepubliceerde misdrijven0,0
Bergen (NH.) 0,4≈ Bergen (NH.)
Toelichting
Vier categorieën worden per buurt structureel niet gepubliceerd (zeden, kinderporno, kinderprostitutie, overige maatschappelijke integriteit); het verschil met het totaal staat onder 'overig'.
In 2024 registreerde de politie in Kruidenbuurt 6 verkeersongevallen, waarvan 4 met letsel en geen dodelijk.
2020
2021
2022
2023
2024
DodelijkLetselUitsluitend materiële schade
Toelichting
Geregistreerde ongevallen (BRON, Rijkswaterstaat); materiële-schade-ongevallen worden sinds circa 2010 niet meer stelselmatig geregistreerd en zijn niet vergelijkbaar tussen gebieden. Dit gebied toont alleen ongevallen met een exact bekende locatie (circa 80-85% van alle geregistreerde ongevallen); de rest is alleen bekend op straat-, kruispunt- of gemeenteniveau. De vergelijking met de gemeente gebruikt daarom ook alleen de exact gelokaliseerde ongevallen in de gemeente, waardoor dat cijfer lager is dan op de pagina van de gemeente zelf.
Bron: BRON — Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland (Rijkswaterstaat) 2024
03 · Leefomgeving
Inwoners beoordelen hun gezondheid als gemiddeld; er is minder groen dan gemiddeld in Bergen (NH.).
Naar schatting beoordeelt 76% van de volwassenen in Kruidenbuurt de eigen gezondheid als goed, vergelijkbaar met Bergen (NH.). Minder volwassenen roken (10% tegen 12%), minder hebben overgewicht (43% tegen 45%) en minder drinken overmatig (7% tegen 8%), maar meer voldoen aan de beweegrichtlijn (60% tegen 58%). Bebouwd terrein vormt het grootste deel van het oppervlak van Kruidenbuurt: 93%, tegen 7% in Bergen (NH.).
Kerncijfers
Ervaren gezondheid (naar schatting)
76%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (76%)
Groen (parken, sport, natuur)
0%
▼42 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (42%)
Meer cijfers
Rookt
10%
▼2 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (12%)
Overgewicht
43%
▼2 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (45%)
Voldoet aan beweegrichtlijn
60%
▲2 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (58%)
Angst- of depressiegevoelens
41%
▲1 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (40%)
Bebouwd, aandeel oppervlakte
93%
▲86 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (7%)
Bos en natuur, aandeel oppervlakte
0%
▼40 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (40%)
Agrarisch, aandeel oppervlakte
0%
▼31 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (31%)
Ervaren gezondheid (naar schatting)
76%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (76%)
Groen (parken, sport, natuur)
0%
▼42 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (42%)
Meer cijfers
Rookt
10%
▼2 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (12%)
Overgewicht
43%
▼2 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (45%)
Voldoet aan beweegrichtlijn
60%
▲2 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (58%)
Angst- of depressiegevoelens
41%
▲1 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (40%)
Bebouwd, aandeel oppervlakte
93%
▲86 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (7%)
Bos en natuur, aandeel oppervlakte
0%
▼40 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (40%)
Agrarisch, aandeel oppervlakte
0%
▼31 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (31%)
Gezondheid
Naar schatting 76% van de volwassenen ervaart de eigen gezondheid als goed, tegen 76% in de gemeente Bergen (NH.) (2024).
Dit gebiedDe gemeente Bergen (NH.)
Goed ervaren gezondheid
75,7%
75,8%
Rookt
9,8%
12,5%
Overmatig alcoholgebruik
7,1%
7,5%
Overgewicht
43,1%
45,3%
Eenzaam
42,4%
42,1%
Angst- of depressiegevoelens
41,1%
40,5%
Voldoet aan beweegrichtlijn
59,7%
57,6%
Toelichting
Modelschatting van het RIVM (kleine-gebieden-schatting op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024), geen directe telling — ook buurten die zelf niet zijn bevraagd krijgen een schatting. Cijfers gaan over volwassenen van 18 jaar en ouder.
Bron: RIVM/CBS Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (kleine-gebieden-schatting) 2024
Bodemgebruik
0% van het oppervlak is groen (parken, sport, natuur), tegen 42% in de gemeente Bergen (NH.).
Verkeer6,7%
Bebouwd93,3%
Toelichting
Elk aandeel is berekend als percentage van het TOTALE oppervlak (land en water samen, peiljaar 2022); water is daarom zelf een van de taartpunten, geen apart geheel. Groen is de som van recreatief terrein (parken, sportterreinen, volkstuinen, dagrecreatie) en natuurlijk terrein (bos, open natuurlijk terrein) — agrarisch terrein (landbouwgrond) telt hier niet als groen.
Bron: CBS Bodemgebruik (86211NED) 2022
Afstand tot voorzieningen
Een grote supermarkt ligt hier gemiddeld op 400 meter over de weg.
Afstand
Waarde
Grote supermarkt
400 m
–
Huisartsenpraktijk
1.700 m
–
Basisschool
1.400 m
–
Kinderdagverblijf
1.400 m
–
Grote supermarkten
–
1
Huisartsenpraktijken
–
0
Kinderdagverblijven
–
0
Toelichting
Gemiddelde afstand over de weg vanaf elk adres in deze buurt tot de dichtstbijzijnde voorziening, en het gemiddeld aantal binnen 1 km — een buurtgemiddelde, geen afstand vanaf één adres.
Bron: CBS Nabijheidsstatistieken 2025
04 · Bewoners
De bevolking groeit, terwijl deze krimpt in Bergen (NH.).
Kruidenbuurt telt 520 inwoners (2026), met 3.422 inwoners per km² (11,3 keer zo hoog als in Bergen (NH.)). Tussen 2021 en 2026 is het aantal inwoners vrijwel gelijk gebleven, evenveel als in Bergen (NH.). Bij de Tweede Kamerverkiezing van 2025 was de opkomst in de gemeente Bergen (NH.) 86%, 8 procentpunt hoger dan het landelijke 78%. Van de landelijk grootste partijen had VVD daar het hoogste aandeel: 20% van de stemmen, tegen 14% landelijk. Verkiezingsuitslagen bestaan alleen per gemeente, dit zijn dus de cijfers van de gemeente.
Kerncijfers
Bevolkingsgroei sinds 2021
+0%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (-0%)
Opkomst, gemeente Bergen (NH.)
86%
▲8 procentpunt hoger dan Nederland (78%)
Meer cijfers
Groei woningvoorraad
+0%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (+1%)
Gehuwd
42%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (42%)
Nederlandse herkomst
78%
▼5 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (83%)
Hoger opgeleid (hbo, wo)
69%
▲32 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (37%)
VVD, stemaandeel
20%
▲6 procentpunt hoger dan Nederland (14%)
Bevolkingsgroei sinds 2021
+0%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (-0%)
Opkomst, gemeente Bergen (NH.)
86%
▲8 procentpunt hoger dan Nederland (78%)
Meer cijfers
Groei woningvoorraad
+0%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (+1%)
Gehuwd
42%
=vergelijkbaar met Bergen (NH.) (42%)
Nederlandse herkomst
78%
▼5 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (83%)
Hoger opgeleid (hbo, wo)
69%
▲32 procentpunt hoger dan Bergen (NH.) (37%)
VVD, stemaandeel
20%
▲6 procentpunt hoger dan Nederland (14%)
Inwoners per jaar
Het aantal inwoners bleef nagenoeg gelijk tussen 2021 en 2026, op 520.
Inwoners, 2026
520
+0% sinds 2021
Bergen (NH.) +0%
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2026
Dichtheid
Met 3.422 inwoners per km² is deze buurt 11 keer zo dicht bevolkt als de gemeente Bergen (NH.).
Inwoners per km²3.422
Woningen per km²1.700
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2026
Geboorte en sterfte per 1.000 inwoners
In 2025 werden vrijwel geen kinderen geboren; er overleden 9,6 per 1.000.
2021
2022
2023
2024
2025
GeborenOverleden
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Inwoners per leeftijdsgroep
26% van de inwoners is tussen 65 en 80 jaar.
0 tot 15 jaar70
15 tot 25 jaar55
25 tot 45 jaar65
45 tot 65 jaar125
65 tot 80 jaar135
80 jaar of ouder70
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2026
Burgerlijke staat
42% van de inwoners is gehuwd.
Ongehuwd215
Gehuwd220
Gescheiden50
Verweduwd40
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2026
Inwoners naar herkomstland
78% van de inwoners heeft een Nederlandse herkomst.
Nederland405
Europa (exclusief Nederland)55
Buiten Europa60
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2026
Opleidingsniveau van inwoners van 15 tot 75 jaar
69% van de inwoners heeft een hbo- of wo-opleiding.
Basisonderwijs, vmbo, mbo180
Hbo, wo180
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2024
Tweede Kamerverkiezing
Deze cijfers gelden voor de hele gemeente Bergen (NH.); per buurt of wijk bestaat geen uitslag. Bij de Tweede Kamerverkiezing van 29 oktober 2025 stemde 86% van de kiesgerechtigden in Bergen (NH.). De grootste partij was VVD met 20% van de geldige stemmen.
Gemeente Bergen (NH.)Nederland
D66
19,6%
16,9%
PVV (Partij voor de Vrijheid)
12,5%
16,7%
VVD
19,7%
14,2%
GROENLINKS / Partij van de Arbeid (PvdA)
14,7%
12,8%
CDA
10,2%
11,8%
JA21
6,3%
5,9%
Forum voor Democratie
5,1%
4,5%
BBB
2,7%
2,6%
Overig
9,1%
14,4%
Toelichting
Officiële verkiezingsuitslag (Kiesraad), top 8 partijen naar landelijk stemmenaantal plus 'Overig'; percentage van het aantal geldige stemmen. Een kiezer mag stemmen bij elk stembureau in de eigen gemeente; er bestaat daarom geen betrouwbare uitslag per buurt of wijk. Dit cijfer is dat van de hele gemeente.
Bron: Kiesraad — Verkiezingsuitslag Tweede Kamer (data.overheid.nl) TK2025
05 · Meer cijfers
Meer cijfers
Er zijn gemiddeld 1,0 personenauto's per huishouden in Kruidenbuurt, 17% lager dan in Bergen (NH.) (1,2). 22% van de personenauto's rijdt op een andere brandstof dan benzine (diesel, lpg of elektriciteit, ook hybride), 3 procentpunt minder dan in Bergen (NH.) (25%).
CBS splitst personenauto's alleen naar 'benzine' en 'overige brandstof'. Die tweede categorie omvat diesel, lpg, elektriciteit (inclusief hybride), waterstof, alcohol, LNG en CNG samen — CBS publiceert geen aparte telling van elektrische auto's per buurt, wijk of gemeente, dus dit is niet hetzelfde als 'aandeel elektrisch'.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Aandeel overige brandstof per jaar
Het aandeel personenauto's dat niet op benzine rijdt, ging tussen 2021 en 2025 van 12% naar 22%.
Aandeel overige brandstof, 2025
22%▼ 3 procentpunt lager dan Bergen (NH.) (25%)
+10 pp sinds 2021
Bergen (NH.) +7 pp
Toelichting
Zie de kaart 'Personenauto's naar brandstof' voor wat 'overige brandstof' omvat — dit is niet het aandeel elektrische auto's.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Voertuigen naar soort
In 2025 stonden hier 250 personenauto's en 20 motorfietsen geregistreerd.
Personenauto's250
Motorfietsen20
Toelichting
CBS publiceert op dit niveau alleen personenauto's en motorfietsen, geen bestel- of vrachtauto's.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025
Adressen naar gebruiksdoel
93% van de adressen is een woning; de grootste andere functie is logies (3%).
Woonfunctie93,1%
Winkelfunctie0,4%
Logiesfunctie2,6%
Overig5,1%
Toelichting
Gebaseerd op 274 verblijfsobjecten in gebruik. Een verblijfsobject met meerdere gebruiksdoelen (bijvoorbeeld een woning boven een winkel) telt mee bij elk van die doelen, dus de percentages kunnen samen boven de 100% uitkomen.
Bron: Kadaster BAG (bag-light.gpkg) 2026-09-01
Grootste verschil met Nederland
4% meergezinswoningen, tegen 37% landelijk.
Dit gebiedNederland
Meergezinswoningen4%
NL 37%▼ −89% t.o.v. NL
Inwoners per km²3.422
NL 539▲ +535% t.o.v. NL
Particuliere huur5%
NL 14%▼ −64% t.o.v. NL
Eengezinswoningen96%
NL 63%▲ +52% t.o.v. NL
Gemiddelde WOZ-waarde€ 596.000
NL € 398.000▲ +50% t.o.v. NL
Toelichting
De 5 kenmerken die het sterkst afwijken van het landelijk gemiddelde, gerangschikt op de log-verhouding (zodat een halvering en een verdubbeling even zwaar wegen); het getoonde percentage is het gewone verschil t.o.v. Nederland.
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (KWB) 2025